تشخیص سرطان، به عنوان یکی از چالشهای مهم پزشکی، دارای راه و روشهای گوناگونی است که هر یک از آنها ویژگیها و قابلیتهای خاص خود را دارند. رایجترین و متداولترین روش در این زمینه، انجام آزمایشات مخصوصی است که برای شناسایی این بیماری سخت طراحی شدهاند. این آزمایشات میتوانند شامل نمونهبرداری، آزمایش خون یا تصویربرداریهای پیشرفته مانند MRI و CT باشند که به پزشکان کمک میکند تا وجود یا عدم وجود سرطان را در بدن بیمار تشخیص دهند.اخیراً، یافتههای جالبی در این حوزه به ثبت رسیده است که توجه بسیاری از محققان را به خود جلب کرده است. پژوهشها نشان دادهاند که کبوترها قادر هستند با استفاده از حس شنوایی و بویایی خود تغییرات شیمیایی ناشی از سلولهای سرطانی را تشخیص دهند. این توانایی منحصر به فرد کبوترها امکان توسعه روشهای جدیدی برای تشخیص زودهنگام سرطان را فراهم میآورد؛ بدین معنا که شاید روزی بتوانیم از توانمندی طبیعی این پرندگان بهرهبرداری کنیم تا بیماریهایی مانند سرطان قبل از پیشرفت قابل توجه شناسایی شوند.
روش نوین تشخیص سرطان با استفاده از کبوترها
طبق گزارش شبکه خبری بی بی سی، متخصصان در حوزه آسیب شناسی (پاتولوژی) و رادیولوژی برای کسب مهارتهای لازم در تشخیص سرطان سالها آموزش میبینند. اما یک تحقیق علمی نشان داده است که کبوترها پس از تنها دو هفته آموزش قادر به نمایش چنین قابلیتهایی هستند. سیستم بینایی این پرندگان شباهت زیادی به انسان دارد و مغز آنها، با اینکه اندازهای کوچکتر از نوک انگشت دارد، تواناییهای شگفتانگیزی را نشان میدهد. پروفسور آرتور واسرمن، استاد دانشگاه آیووا و یکی از نویسندگان این تحقیق بیان کرده است که کبوترها قادرند افراد را شناسایی کنند، حالات چهره آنها را تشخیص دهند، حروف الفبا را بخوانند و حتی داروهای خراب یا آثار هنری مانند نقاشیهای مونه یا پیکاسو را شناسایی نمایند. حافظه بصری این پرندگان نیز بسیار قابل توجه است؛ تحقیقات نشان دادهاند که آنها توانایی به خاطر سپردن بیش از 1800 تصویر مختلف را دارند. همین ویژگیها محققان را بر آن داشت تا کبوترهای چاهی را تحت آزمایشات پزشکی قرار دهند. در ابتدا تصاویر میکروسکوپی مربوط به بافت سرطانی و سالم سینه به این پرندگان نمایش داده شد و هر بار که تشخیص صحیحی انجام میدادند، پاداش خوراکی دریافت کردند. پس از گذشت دو هفته آموزش، دقت تشخیص کبوترها به 85 درصد رسید؛ زیرا آنها توانستند بافت سالم را از سرطانی حتی در تصاویری که قبلاً ندیده بودند به طور درست تمایز دهند.
آموزشروش تشخیص سرطان به کبوتران
کبوترهایی که در حال تشخیص سرطان هستند
در زمینه این رفتار، احتمال رفتار طوطی وار و کوروکورانه منتفی بود چون آنها تصاویری را که قبلا ندیده بودند با استفاده از تعمیم آنچه یاد گرفته بودند، به خوبی تشخیص می دادند. کبوتر ها حتی با دیدن تصاویری با درجات مختلف درشت نمایی و رنگ های گوناگون و حتی در تصاویر سیاه و سفید، باز هم بافت سالم را از سرطانی به درستی تشخیص می دادند. پژوهشگران در بخشی دیگر از تحقیق خود، تشخیص گروهی کبوترها را هم بررسی کردند؛ وقتی تشخیص چهار کبوتر را در هر مورد در نظر گرفتند، دقت این تشخیص جمعی به 99 درصد رسید. پس از درس آسیب شناسی عملی و تشخیص بافت میکروسکوپی، نوبت به درس رادیولوژی و تشخیص ماموگرافی رسید. در این بخش، کبوترها باید رسوبات بسیار کوچک کلسیم را در بافت پستان تشخیص می دادند. این رسوبات، می توانند نشانه تغییرات بافتی پیش از سرطان باشند.کبوترها در این مورد هم توانایی های تشخیصی خود را ثابت کردند.اما وقتی از کبوترها خواسته شد تا توده های مستعد سرطان را از توده های مشکوک تفکیک کنند- کاری که برای انسان هم دشوار است- موفقیتی نداشتند. با این حال محققان معتقدند موفقیت یا عدم موفقیت کبوترها در تشخیص بافت میکروسکوپی یا تصاویر طبی، کمک می کند تا بفهمیم انسان چگونه می تواند این تصاویر را درک کند. آگاهی از این موضوع ممکن است هم در آموزش پزشکی و هم در چگونگی تجزیه و تحلیل روش های تشخیص مفید باشد. پیش از این، توانایی سگ ها در استشمام بوی سرطان های مختلف و توانایی موش خرمای بزرگ کیسه دار آفریقایی در تشخیص سل ثابت شده بود.اما پژوهشگران تحقیق اخیر می گویند هنوز چنین نقشی را برای کبوترها در نظر ندارند. البته آنها معتقدند کبوترها می توانند به محققان و مهندسان کمک کنند دستگاه هایی بسازند که سرطان را از روی تصاویر میکروسکوپی بافت ها یا بر مبنای روش های تصویر برداری تشخیص دهند. این دستگاها را می توان هم برای آموزش پزشکان به کار گرفت و هم برای بالا بردن دقت تشخیص آنها مورد استفاده قرار داد. تشخیص های پاتولوژی یا رادیولوژی چون به آموزش بسیار طولانی نیاز دارند تشخیص های گرانی هستند. با این حال، شاید کبوترها در آینده روش های تشخیص ارزان تری را در اختیار بیماران بگذارند.