شما نیز ممکن است ظاهری لاغر داشته باشید، اما آیا میدانید که وجود یک شکم بزرگ میتواند نشانهای از غلبه بلغم در بدن شما باشد؟ به احتمال زیاد، دچار عدم تعادل در یکی از اخلاط چهارگانه بدن شدهاید. غلبه بلغم در طب سنتی ایرانی به معنای تجمع و افزایش خلط بلغم است که میتواند به بروز مشکلات مختلفی منجر شود. این خلط، که یکی از چهار عنصر اصلی شامل خون، صفرا و سودا نیز هست، به طور طبیعی باید در بدن متعادل باشد تا سلامتی فرد تضمین گردد.
علل، علائم و درمان های مؤثر خانگی برای غلبه بر بلغم
بلغم یکی از چهار نوع خلط (اخلاط اربعه) در طب سنتی ایرانی محسوب میشود و به دلیل سبک زندگی نادرست و مصرف غذاهای سرد، این خلط در بدن افزایش مییابد. غلبه بر بلغم یک مشکل مزاجی رایج است که متأسفانه بسیاری از افراد با آن مواجه هستند. اگر شما دارای اندامی لاغر اما شکم بزرگی هستید، احتمالاً دچار غلبه بر بلغم هستید. با ما در این بخش از بهداشت و سلامت نمناک همراه باشید تا اطلاعات بیشتری درباره ماهیت بلغم و روشهای درمان آن کسب کنید.
غلبه بلغم چیست؟
در بدن همه ما 4 خلط (دم، صفرا، بلغم و سودا) وجود دارد. مزاج بلغم، سرد و مرطوب است. با افزایش بلغم رطوبت و سردی افزایش می یابد و حجم به وجود می آید . این خلط سنگین است و تمایل به ته نشین شدن دارد بنابراین افراد بلغمی مزاج چاق و اندامی گلابی شکل دارند و یا دارای شکم هستند.
یک فرد یا ذاتا بلغمی بوده ویا به علت سبک زندگی غلط دچار غلبه بلغم می شود. در هر دو حالت فرد دچار غلبه بلغم باید بلغم اضافه و تجمع یافته در بدن را خارج کند و سبک زندگی مناسب را بیاموزد و غذاهایی را میل کند تا بدن از حالت بلغمی خارج شود.
عوارض و نشانه های غلبه بلغم در اندام
- چرخش چشم و کم بینایی
- اختلال در بویایی
- عرق سرد
- کف دست و پا مرطوب
- خواب زیاد
- پف اندام و صورت
- خستگی زودرس
- درد عضلات مانند کمردرد، گاهی پادرد، گاهی زانودرد
- ورم و آرتروز
- رماتیسم
- خیره شدن
- عدم تحرک
- باز ماندن دهان و چشم
- شلی دریچه قلب
- زیاد شدن اشتها و شکم بزرگ
- سردی در معده و آروغ زدن
- دیر هضم کردن غذا
- استفراغ
- اختلال در تکلم
- دفع بی اختیار و اسهال
- پر ادراری
- خواب الودگی و زیاد خوابیدن
- جاری شدن آب از دهان در خواب
- رقیق بودن آب بینی ( ترشح زیاد بینی)
- فراموشی و کند ذهنی
- کم حواسی
- لک های قهوه ای در چشم
- زودارضایی
- سوزش جنسی مستمر
- لاغری عضلانی (افت عضلات) یا آتروفی
- افتادگی سینه
- ناباروری
- فشار خون سرد
- سردرد
- آنفولانزا
درمان غلبه بلغم با نسخه های طب سنتی و خانگی
بادکش :
7 جلسه بادکش برای فرد بلغمی مزاج لازم است تا بلغم او دفع و خونش زیاد شود.
روغن گرم :
در ناحیه ای که بلغم تجمع پیدا کرده روغن های گرم بمالیم تا این بلغم به اصطلاح پخته و تبدیل به خون شود. بهتر است به مدت 40 شب به سر خود روغن سیاهدانه بمالید .
مصرف این غذاها ممنوع :
اگر بلغمی مزاج هستید غذاهایی مانند لبنیات، سرکه، ترشی و لیته، شور، سیب زمینی، عدس، قارچ، چای، قهوه، نسکافه، میوه ترش و نرسیده، نارنگی، کیوی، خیار پوست کنده، لیمو شیرین، سوپ جو با زنجبیل روغن نباتی، کره گیاهی، نوشابه، برنج، سوسیس و کالباس نخورید .
گوشت گاو نخورید :
در مطالب قبلی بهداشت و سلامت نمناک گفتیم که گوشت گاو و گوساله، گوشت سفید( برای رماتیسمی ها بد بوده و درد را زیاد می کند) برای افراد بلغمی مزاج مضر و این افراد باید به جای این نوع گوشت ها ، گوشت( شتر، گوسفند، کبوتر، سار، گنجشک) مصرف نمایند.
این ادویه جات برای دفع بلغم مفیدند:
ادویه جات( هل – دارچین – زنجبیل – زیره- زعفران – زنیان- سیر- موسیر – خردل) برای دفع بلغم مفیدند.
سبزیجات زیر را مصرف نمایید :
سبزیجات( کرفس – نعناع – ریحان – جعفری – ترخون – مرزه) کلم و دیگر مواد غذایی مانند مارچوبه، نخود، گردو هندی، قدومه شیرازی، کدو حلوایی، لیمو ترش، گندم برای افراد بلغمی مفید هستند.
به جای چای نوشیدنی های گرمی بخش بنوشید :
به جای چای از نوشیدنی های گرمی بخش , دم کرده ی دارچین و مقدار کمی زنجبیل استفاده کنید.
از ملین ها استفاده کنید :
بذرهای ملین شامل تخم ریحان، تخم شربتی، قدومه شیرازی، خاکشیر و بارهنگ نیز می توان استفاده نمایید.
در زمستان غذاهای سرد استفاده نکنید:
زمستان فصل غلبه بلغم است پس در زمستان مواد غذایی سرد مانند سالاد کاهو، الویه و ماست مصرف نکنید و همراه غذا ادویه جات، زعفران و یا سرکه شیره استفاده کنید. افراط در استفاده سردی ها موجب چاقی، کند ذهنی و کاهش اعتماد به نفس و ترس میشود. در صورت استفاده از ماست از مصلح مزاجی آن مانند پونه, نعناع, آویشن, زیره، زنیان و... استفاده شود.
در انتخاب غذا دقت کنید :
زرشک پلو با مرغ، باقالی پلو با ماهی، سالاد الویه و ماکارونی سبب ایجاد بلغم می شوند پس این نوع غذاها را با ادویه جاتی مانند فلفل سیاه، زنجبیل، آویشن یا زعفران استفاده نمایید.
آرام غذا بخورید :
آرام غذا بخورید زیرا تند غذا خوردن موجب تولید بلغم و سودای زیان آور میشود.
با سویق خشک بلغم را درمان کنید:
امام صادق ع می فرماید:سه کف سویق خشک، به صورت ناشتا، بلغم و مره(غلبه صفراء و سودا) را از ریشه خشک میکند طوریکه که انگار اصلا نبود.( الکافی 6:ص 306 ح 8)
بعد از خوردن غذا نخوابید :
بعد از خوردن غذا نخوابید زیرا خوابیدن بعد از غذا و به خصوص بعد از خوردن وعده ناهار باعث افزایش بلغم میشود.
عسل بخورید :
افراد بلغمی مزاج بهتر است موقع خواب یک قاشق غذاخوری عسل بخورند.
ورزش کنید و به حمام بروید :
تحرک داشته باشید و روزانه ورزش کنید و یک روز در میان به حمام بروید.
به مدت یک هفته این مواد غذایی را میل کنید :
به مدت یک هفته روزانه 14 عدد پسته بخورید و 5 وعده در هفته را ارده و شیره انگور مصرف نمایید.
توصیه های اسلامی برای درمان مزاج بلغمی و غلبه بلغم
نقل طبرسی از امام صادق ع درباره درمان بلغم :4 چیز نفع دارند اما ضرر ندارند. آویشن و نمک زمانیکه باهم جمع (استفاده) میشوند، و زنیان و مغز گردویی که باهم استفاده شوند. آویشن و نمک بادها را طرد میکنند یعنی دردها را از قلب طرد کرده و سُدد را باز میکنند بلغم را میسوزانند.(مکارم الأخلاق:191)
امام رضا (ع) در رساله ذهبیه میفرمایند:
وقتی مسواک میزند، بلغم نازل میشود و سبب میشود که بینایی جلا یابد و اگر سرمه بکشد بلغم از بین میرود و موجب خوشبو شدن دهان میشود.(مکارم الاخلاق:47)
رسول اکرم ص میفرمایند: